|
|
BabilTürk, 14 Temmuz 2008'de www.babilturk.com adresinde açılmış olan bir online İngilizce, Türkçe ve Azerice makine çevirisi hizmetidir.
BabilTürk'ün çeviri verimliliği sürekli izlenerek kalitesi her geçen gün arttırılıyor. Sistem kullanıldıkça çeviri niteliği artsa da, bizim genel-kültürümüz sayesinde rahat anladığımız bazı yazıları doğru çeviremeyecektir. Bazı özel isimlerde, kısaltmalarda ve uzun cümlelerde karşılaşılan bu hataları, BabilTürk'e yardımcı olarak engellemek mümkün.
BabilTürk çeviri yaparken birkaç farklı yöntem kullanıyor. Verilen metnin durumuna göre kimi çeviriler çok hızlı ve mükemmel olurken, kimi çeviriler uzun sürmesine rağmen anlaşılmaz olabiliyor. Bu tür kötü çevirilere sebep olmamak için şunlara dikkat etmek önemli:
'Çeviri Kalitesini İyileştirme Yolları' sayfasındakileri uygulayarak bu sorunları giderebilirsiniz.
Çeviri kalitesi, çevrilmesi istenen metnin kalitesi ile doğrudan orantılı. BabilTürk kendisi otomatik imla ve noktalama düzeltimi yapsa da bu her zaman yeterli olmayabilir.
Çeviri öncesinde elle imla düzeltmek için 'Yazım Düzeltimi Yap' tuşuna tıklıyoruz.
Bu tuşa tıkladıktan sonra bir pencere açılarak metin denetlenmeye başlanacak. Bu pencerenin kullanımı tıpkı Word ya da Openoffice programının F7 tuşu ile başlatılan yazım düzeltimi penceresi gibidir.
Yazım denetimi penceresinde, varsa hatalı kısım işaretlenir ve doğrusu önerilir. Eğer yanlış sözcükteki belirsizlik fazlaysa, diğer seçenekler de gösterilir. Bunlardan birini seçerek veya boşluğa doğrusunu yazarak 'Değiştir' tuşuna bastıkça metni düzeltirsiniz.
Özel isimlerde veya kısaltmalarda 'Yoksay' ya da 'Hepsini Yoksay' seçeneğini kullanabilir, bir hata birden çok tekrarlanıyorsa 'Hepsini Değiştir'e tıklayabilir veya yanlış bir değişiklik yaptıysanız 'Geri al' tuşu ile bunu düzeltebilirsiniz.
Yazım denetimi bittiğinde pencere kapanarak, çevrilecek metni düzeltilmiş haliyle değiştirecektir.
BabilTurk.com hizmet vermeye henüz yeni başladı. Doğru, nitelikli ve hızlı çeviri için gereken çift dilli metinleri her gün sisteme ekliyoruz.
Bu veri girişi yavaş ve uzun soluklu bir süreç. Çeviri için hedeflediğimiz miktarda veri girene dek RBMT ve türevi dolaylı çeviri yöntemlerini sisteme bütünleştirdik. Bu yöntemler ne yazık ki yeterli hızda değil.
Ancak biz sisteme yeni çeviri bellekleri, külliyat istatistikleri ve terminoloji sözlükleri ekledikçe, ve sizler de BabilTürk'ü kullandıkça BabilTürk giderek daha hızlı ve nitelikli çeviriler üretecektir.
Eski bir Sümer efsanesinde bir zamanlar herkesin aynı dili konuştuğu Babil kulesi anlatılır. Adı buradan esinlenilen BabilTürk, diller arası köprü kurarak dilleri biribirine yakınlaştırma hedefi taşıyor.
14 Temmuz 2008'de açılan BabilTürk'te sürekli-iyileştirme yaklaşımı temel alındı. Profesyonel, ticari önceliklere göre belirleniyor BabilTürk'ün rotası. Buna göre önce İngilizce-Türkçe ve Türkçe-İngilizce, sonra da iş hacmine göre Türkçe ile yakın diller arasında online çeviri hizmeti verilecek sırasıyla. Giderek artan kalite ile birlikte, bir süre sonra BabilTürk ücretli bir internet hizmeti olarak yoluna devam edecek.
BabilTürk'ün ilk deneme sürümü 600GB'lık dağıtık bir veritabanıyla, Unix sunucular üzerinden hizmet veriyor. Yoğunluk arttıkça sunucular görev devrederek yük dağılımı yapıyorlar.
Makine çevirisi yöntemi olarak SMT* ile RBMT** yöntemlerini, TM*** veritabanı ile birlikte kullanıyor. SMT yöntemi nitelikli çeviri üretebilmek için büyük miktarda çift dilli külliyat gerektirdiğinden, şimdilik çeviri kalitesi ticari ölçülerde değil. Girilen veriler arttıkça, BabilTürk'ün çeviri kalitesi ile hızındaki iyileşme de artacaktır.
* : SMT = Statistical Machine Translation
(İstatistiksel Bilgisayar Çevirisi)
** : RBMT = Rule Based Machine Translation
(Kural Temelli Bilgisayar Çevirisi)
*** : TM = Translation Memory (Çeviri Belleği)
Babil Türk bir yandan ücretsiz, reklam destekli pratik online çeviri hizmeti sunmaya devam edecek olmasına rağmen, asıl profesyonel hizmetler ücret karşılığı sunulacak. Ücretsiz ve ücretli hizmetler şöyle:
www.babilturk.com adresini cep telefonunuzun veya cep bilgisayarınızın internet tarayıcısına girerek Wi-Fi, Edge, GPRS veya WAP ile de Babil Türk'e bağlanabilirsiniz.
Bu tür bir cihazla bağlandığınızda Babil Türk kullandığınız akıllı telefona uygun, kolay kullanımlı bir sayfa gösterecektir. Babil Türk sitesinin bu şekli cep telefonu operatörünüze bağlantı için para ödüyor olsanız bile kaydadeğer bir masraf çıkarmaz. WiFi ile kullanımda ise tamamıyla ücretsizdir.
Babil Türk'ü bu cep sürümü ile bilgisayardan bağımsız her yerde kullanabilirsiniz. Üstelik cepten kullanırken yazı yazmak zor diye çekinmeyin... Çok hatalı veya eksik de yazsanız Babil Türk ek hata düzeltme özelliğiyle doğru anlayıp çevirecektir.
Toshiba G500, HP 514, Nokia E65 gibi akıllı telefonlardan iPhone, BlackBerry gibi yeni nesil cihazlara veya Palm, Pocket PC gibi cep bilgisayarlarına dek her çeşit avuçiçi cihazla Babil Türk'ü özgürce kullanabilirsiniz...